Скандинавиялық тағамдар

Оны Еуропаның осы өңірін мекендеушілердің осы жағдайларда өмір сүруіне тура келген табиғи жағдайлар қалыптастырды.  Табиғаттың жазда және күзде жиналған  жемістерінің ұзақ және ауыр қысқа жетуі керек болды, сондықтан тұрғындар  консервілеп және қор жасап үйренді. Тұздалған, ашытылған және маринадталған тамақ ерекше таңдаулы немесе дәрумендерге бай болмады. Швеция тұрғындары алуан түрлі тағамдарымен мақтана алады. Мұнда көп көкөністер мен жемістер қолданылады. Алайда солтүстік неғұрлым алыс болса, табиғи жағдайлары соғұрлым қатты болады, ал бұдан, аспаздық дәстүрлері соғұрлым жұтаңдау болады. 

Табиғат жағдайларының күрделі болуынан, скандинавиялық елдердің дастархандарында көкөністер климаты жылы  елдердегідей жиі бар болмайды. Бұл олар мүлде жоқ дегенді білдірмейді. Осы аймақ үшін көкөністерді маринадтау және ашыту дәстүрлі болып табылады. Ең жақсы мәлімі - жолақтармен кесілген және қант пен қалампыр қосып, сірке суы құйылған, маринадталған қызылша. Сондай-ақ басқа көкөністерді: сәбізді, қырыққабатты, цуккиниді,  бұрышты, қияр мен кәдіні маринадтайды. Швецияда және Норвегияда ашытылған тәтті қияр жақсы мәлім.

Норвегияның арқан балықпен байланысты бай аспаздық дәстүрлері бар. Арқан балықты тіл үйірер деп есептейтін норвегиялықтар оны әр түрлі түрде береді: қуырылған (stekt laks), ысталған (røkt laks), пісірілген (kokt laks),  грильде қуырылған (grillet laks), маринадталған (gravet laks),  тартар (laks tartar) сияқты, көжеде (fisze suple) немесе макаронмен.

Норвегиялықтар басқа балық жеңсік тағамдарын да жақсы көреді. Олардың арасында жақсы мәлімі: fiskeboller – балық турамасынан дайындалған тефтели, ақ тұздықпен беріледі. Норвегиялықтардың қиялы шексіз – fiskepudding, яғни балық пудингі, басты тамақ ретінде немесе нанмен беріледі. Мұнда Ставангерде аулайтын, кішкентай  сардиндер – brislinger өте жақсы мәлім. Мұнда ертеден бері сардиндерді өңдеген, сонан соң оларды бүкіл Еуропадағы дерлік дастархандарда берген.

 

Кептірілген балық сататын сөрелерден аса күшті және аса қаныққан иіс шығады, оларды жергілікті тұрғындар штокфиш (кептірілген нәлім балық) деп атайды. Біреулер үшін бұл иіс жер бетіндегі ең тамаша иіс болып көрінеді, екіншілерді бұл иіс үркітеді.  Штокфиш - бұл күннің көзіне кептірілген, нәлім балық тұқымдас балық. Күн сәулесімен қыздырылып, ол өзіне тән дәмді иеленеді, ол иіс сияқты, біреулер үшін таңдаулы тіл үйірер тамақ болып табылса, екіншілер үшін тамаққа жарамсыз.  Сусыз ет барлық қоректік заттарын сақтайды және ең бастысы, егер оны дымқылдаса, өзінің бұрынғы пішіні, иісі мен дәмі қалпына келеді.